TIN NỔI BẬT:

Cổng thông tin điện tử Sở Văn hóa và Thể thao Kiên Giang

Hoạt động bảo tồn bảo tàng

Xem với cỡ chữAA

Đẩy mạnh công tác kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể

(00:00 | 05/08/2020)

10 năm thực hiện Thông tư số 04/2010/TT-BVHTTDL quy định việc kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể, ngành Văn hóa và Thể thao tỉnh Kiên Giang đã đẩy mạnh công tác kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và đạt kết quả đáng ghi nhận, bước đầu lập được các danh mục và cơ sở dữ liệu, phục vụ cho công tác quản lý, nghiên cứu và đề ra giải pháp bảo vệ hiệu quả và phát triển bền vững.


Lễ hội truyền thống Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực, thành phố Rạch Giá

Ở Kiên Giang kho tàng di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) khá phong phú, đặc sắc với nhiều loại hình, là nguồn tài nguyên nhân văn quý giá đóng góp vào kho tàng chung của văn hóa miền Tây Nam Bộ. Những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị DSVHPVT trên địa bàn tỉnh đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ. Sở Văn hóa và Thể thao (VHTT) đã tích cực, chủ động tham mưu với UBND tỉnh ban hành nhiều đề án, dự án, chương trình hành động để bảo tồn, phát huy giá trị DSVHPVT, trong đó có Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật Đờn ca tài tử trên địa bàn tỉnh Kiên Giang, giai đoạn 2019 – 2021, với tổng kinh phí 1,1 tỷ đồng. Các di sản này đã đóng vai trò quan trọng trong đời sống sinh hoạt văn hóa tinh thần của cộng đồng người dân địa phương, nhiều di sản đã trở thành nguồn lực tạo ra các sản phẩm du lịch văn hóa độc đáo, trở thành thương hiệu nổi tiếng của tỉnh Kiên Giang.

Thực hiện Thông tư số 04/2010/TT-BVHTTDL, ngày 30/6/2010 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) quy định việc kiểm kê và lập hồ sơ khoa học DSVHPVT để đưa vào Danh mục DSVHPVT quốc gia, Sở VHTT triển khai kế hoạch, thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ kiểm kê DSVHPVT tiến hành kiểm kê tại 139/145 xã, phường, thị trấn thuộc 15 huyện, thành phố trong tỉnh. Đây là đợt khảo sát, kiểm kê nhằm nhận diện tổng quát và xác định giá trị, loại hình, chủ thể, địa điểm, đặc điểm, sức sống, không gian văn hóa và các giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học của các loại hình DSVHPVT của 03 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, với mục đích lưu giữ, phục vụ cho việc nghiên cứu và bảo tồn lâu dài. Báo cáo đánh giá 10 năm thực hiện Thông tư 04 của Sở VHTT cho biết, đến nay, tỉnh tạm thời ghi nhận 317 DSVHPVT, gồm: 43 loại hình Lễ hội truyền thống; 86 loại hình Nghệ thuật trình diễn dân gian; 22 loại hình Tập quán xã hội; 04 loại hình Tiếng nói chữ viết các dân tộc; 36 loại hình Ngữ văn dân gian; 51 loại hình Tri thức dân gian; 75 loại hình Nghề thủ công truyền thống. Đó cũng là kết quả khích lệ, tự hào của những người làm công tác bảo vệ và phát huy di sản cũng như các địa phương có DSVHPVT.

Từ kết quả kiểm kê DSVHPVT, Sở VHTT lựa chọn các di sản tiêu biểu để lập hồ sơ DSVHPVT đề nghị UBND tỉnh trình Bộ VHTTDL đưa vào Danh mục DSVHPVT cấp quốc gia. Hiện nay, Sở VHTT đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan lập hồ sơ khoa học: Nghề truyền thống chế biến nước mắm Phú Quốc và Lễ hội truyền thống Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực.

 

Nghề đan cỏ bàng (Xã Phú Mỹ, huyện Giang Thành)

Nước mắm cá cơm Phú Quốc mang hương vị màu sắc đặc trưng riêng độc đáo, trở thành một sản phẩm truyền thống, mang tính biểu trưng riêng của huyện đảo Phú Quốc. Nghề truyền thống chế biến nước mắm Phú Quốc đã gắn liền với lịch sử phát triển văn hóa - xã hội của tỉnh. Việc lập hồ sơ khoa học đề nghị Bộ VHTTDL công nhận Nghề truyền thống chế biến nước mắm Phú Quốc là DSVHPVT cấp quốc gia nhằm nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành và cộng đồng dân cư trong việc bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị DSVHPVT; động viên tinh thần và tạo điều kiện thuận lợi để người dân trên đảo Phú Quốc phát triển nghề truyền thống, thúc đẩy xuất khẩu nước mắm để gia tăng hiệu quả kinh tế, góp phần quảng bá cho một sản phẩm du lịch đặc trưng của huyện đảo Phú Quốc đến du khách trong nước và quốc tế.

 Việc lập hồ sơ khoa học đề nghị Bộ VHTTDL công nhận Lễ hội truyền thống Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực nhằm góp phần bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị DSVHPVT lễ hội tiêu biểu của Kiên Giang; nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành và cộng đồng dân cư trong việc quản lý và tổ chức lễ hội; đáp ứng nhu cầu ngày càng mở rộng và nâng cấp lễ hội Nguyễn Trung Trực trở thành lễ hội quốc gia. Từ đó, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị và quảng bá du lịch thông qua lễ hội lớn nhất của tỉnh Kiên Giang.

Trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục công tác lập hồ sơ khoa học các DSVHPVT tiêu biểu khác để đề nghị Bộ VHTTDL đưa vào Danh mục DSVHPVT cấp quốc gia, dự kiến gồm có: Lễ hội Tao đàn Chiêu Anh Các (thành phố Hà Tiên); Lễ hội Nghinh Ông Kiên Hải (huyện Kiên Hải).

Cũng theo Sở VHTT, việc kiểm kê DSVHPVT theo Thông tư 04 trong 10 năm qua cũng gặp nhiều khó khăn, thách thức. Việc bố trí kinh phí thực hiện kiểm kê DSVHPVT còn hạn chế; chưa có chính sách đãi ngộ, quy định mức chi tài chính cụ thể để hỗ trợ các nghệ nhân giỏi, có thâm niên nhằm động viên kịp thời trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị DSVHPVT. Đồng thời tăng cường hơn nữa công tác truyền thông để nâng cao hơn nữa ý thức cộng đồng, góp phần chung tay gìn giữ giá trị di sản của dân tộc.