TIN NỔI BẬT:

Cổng thông tin điện tử Sở Văn hóa và Thể thao Kiên Giang

Hoạt động bảo tồn bảo tàng

Xem với cỡ chữAA

Triển khai nhiều quy hoạch, kế hoạch bảo tồn và phát huy giá trị di tích

(00:00 | 11/03/2020)

Những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị của di tích được các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh Kiên Giang quan tâm, có nhiều chuyển biến hơn trước và đạt được những kết quả quan trọng. Nhiều dự án, đề án, quy hoạch, kế hoạch đầu tư, tôn tạo và phát huy giá trị di tích được triển khai, góp phần tích cực vào việc giáo dục truyền thống và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển du lịch văn hóa trên địa bàn tỉnh.


Di tích lịch sử - văn hóa đình Nguyễn Trung Trực, thành phố Rạch Giá

Để thực hiện tốt hơn công tác quản lý, khai thác và phát huy giá trị di sản văn hóa, trong những năm qua, Sở Văn hóa và Thể thao (VHTT) Kiên Giang tham mưu cho UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến các quy định của nhà nước về công tác quản lý, bảo tồn và phát huy tác dụng di tích, ngăn chặn các hành vi xâm hại di tích, phòng chống trộm cắp, cháy nổ và tổ chức tốt các lễ hội tại di tích. Song song đó, Sở VHTT tổ chức và phối hợp thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa. Ngành VHTT đưa đi đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho nhiều công chức, viên chức và người lao động hoạt động trong lĩnh vực di sản văn hóa. Từ năm 2016 đến nay, Sở VHTT cấp chứng chỉ hành nghề tu bổ di tích cho 02 tập thể và 12 cá nhân. Từ khi được phân cấp quản lý di tích, trách nhiệm các ban, ngành và chính quyền các cấp được xác định, phân công cụ thể hơn, công tác quản lý di tích từng bước đi vào nền nếp. Toàn tỉnh có hơn 160 di tích, với các loại hình: di tích kiến trúc nghệ thuật, di tích lịch sử, di tích danh lam thắng cảnh, di tích khảo cổ. Đến nay, tỉnh có 56 di tích được xếp hạng, gồm: 01 di tích quốc gia đặc biệt, 22 di tích cấp quốc gia và 33 di tích cấp tỉnh. Trong mỗi di tích đều gắn liền với di sản văn hóa phi vật thể, mang giá trị truyền thống lâu đời của dân tộc như: lễ hội, tín ngưỡng, nghệ thuật dân gian, phong tục, tập quán...

 

Khu di tích lịch sử - văn hóa lăng Mạc Cửu, thành phố Hà Tiên

Xác định giá trị của hệ thống các di tích, tỉnh luôn quan tâm công tác bảo vệ, tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa. Giai đoạn 2016 - 2020, Sở VHTT lập và triển khai dự án bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa để tu bổ 08 di tích đang xuống cấp nghiệm trọng, với tổng mức đầu tư 36 tỷ đồng. Tiếp tục triển khai đầu tư các hạng mục công trình tại khu tưởng niệm Di tích lịch sử quốc gia Căn cứ cách mạng của Tỉnh ủy ở U Minh Thượng và đang trình phê duyệt, triển khai lập quy hoạch một số di tích lịch sử - văn hóa. Công tác xã hội hóa các hoạt động ở các di tích đã đạt được những hiệu quả nhất định. Việc cộng đồng, nhân dân tự nguyện trông coi, bảo vệ di tích, tự nguyện đóng góp công sức, tiền bạc để tu bổ, tôn tạo di tích trong lúc nguồn kinh phí của Nhà nước còn hạn hẹp là kết quả đáng khích lệ như: Bia tưởng niệm Quân dân y tại huyện Hòn Đất; giai đoạn I, mở rộng mặt bằng khuôn viên Nhà bia tưởng niệm Anh hùng LLVTND Mai Thị Nương, huyện Giồng Riềng; Nhà lưu niệm Tao đàn Chiêu Anh Các, thành phố Hà Tiên; di tích lịch sử văn hóa Đình Nguyễn Trung Trực, xã Gành Dầu, huyện Phú Quốc, với tổng kinh phí hơn 40 tỷ đồng. Nhiều di tích phổ thông khác được nhân dân tham gia trùng tu, tôn tạo và bảo vệ từ nguồn kinh phí xã hội hóa hàng chục tỷ đồng. Một số di tích được trùng tu, tôn tạo, bước đầu phát huy hiệu quả, đáp ứng nhu cầu văn hóa, tâm linh của nhân dân, góp phần bảo tồn nét kiến trúc riêng. Việc tổ chức và quản lý lễ hội có nhiều chuyển biến tích cực, đảm bảo an toàn, hiếm thấy các hủ tục mê tín dị đoan còn xuất hiện tại các di tích, lễ hội. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm trong công tác quản lý di tích, danh thắng, lễ hội được tiến hành thường xuyên, kịp thời. Việc phát triển du lịch trên cơ sở khai thác giá trị của các di tích, thắng cảnh được chú trọng hơn trước. Nhiều di tích ngày càng thu hút khách tham quan như Trại giam Phú Quốc, sau khi được quan tâm đầu tư tu bổ, tôn tạo, đến nay trở thành một điểm đến thu hút khách trong nước và quốc tế mỗi khi đến tham quan Phú Quốc. Di tích lịch sử đình Nguyễn Trung Trực được tu bổ, tôn tạo cả về vật thể lẫn phi vật thể, từ một lễ hội bình thường đến nay trở thành một trong những lễ hội lớn khu vực, với hàng triệu lượt khách đến dự.

 

Khu di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh Hòn Đất, huyện Hòn Đất

Bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn không ít khó khăn, thách thức trong công tác bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Hiện nay còn nhiều di tích đang xuống cấp cần trùng tu, tôn tạo nhưng không có nguồn kinh phí đầu tư nên gặp khó khăn. Một số di tích, danh thắng quản lý chưa tốt, để xảy ra tình trạng bị xâm hại, ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường di tích. Công tác giới thiệu, quảng bá di tích, phát huy giá trị văn hóa phi vật thể tại các di tích còn hạn chế. Ban Quản lý di tích tỉnh và huyện số lượng biên chế được phân bổ quá ít nên rất khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ. Các thành viên Ban Bảo vệ di tích là những người tự nguyện, không có biên chế chính thức, đa số lớn tuổi, tham gia không ổn định nên rất khó khăn trong công tác đào tạo, đội ngũ thuyết minh cho di tích. Hiện nay, còn thiếu cơ chế, chính sách đãi ngộ phù hợp đối với tổ chức và cá nhân quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di tích. Đa số chính quyền xã, phường quan tâm đến việc bảo vệ di tích, nhưng cũng còn một số nơi chưa thực sự quan tâm đến công tác này. Công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện Luật Di sản văn hóa và tham gia quản lý, bảo vệ, giữ gìn các di tích  vẫn còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, đoàn thể và chính quyền cơ sở. Công tác xã hội hóa hoạt động di tích vẫn còn hạn chế, chủ yếu các tổ chức và nhân dân đóng góp đầu tư các di tích mang tính tôn giáo, tín ngưỡng; những di tích lịch sử cách mạng, chủ yếu dựa vào kinh phí nhà nước. Việc bán vé vào tham quan di tích để tạo nguồn thu còn ít, cả tỉnh mới có 05 di tích bán vé vào tham quan...

Để khai thác tiềm năng và phát huy giá trị của các di tích, trong thời gian tới, ngành VHTT tiếp tục rà soát, lập hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xếp hạng di tích để đưa vào quản lý, bảo vệ, đầu tư tu bổ, tôn tạo, phục hồi và phát huy giá trị. Tiếp tục hoàn thiện, phê duyệt các quy hoạch đang triển khai và xây dựng kế hoạch thực hiện; triển khai lập quy hoạch các di tích trong giai đoạn 2021-2025 đối với các di tích có phạm vi diện tích rộng như: Di tích quốc gia Ba Hòn (Hòn Đất - Hòn Me - Hòn Quéo), khu di tích thắng cảnh Hòn Chông (gồm Hòn Phụ Tử, Chùa Hang và Bãi Dương), khu di tích thắng cảnh Thạch Động,...; đồng thời, phối hợp với các ngành, địa phương quản lý tốt việc bảo quản, tu bổ, tôn tạo, phục hồi di tích theo quy hoạch hoặc theo phạm vi khu vực bảo vệ di tích. Tiếp tục triển khai thi công, hoàn thành, đưa vào hoạt động theo kế hoạch đối với các di tích đang triển khai đầu tư xây dựng và xác định, đề xuất danh mục đầu tư bảo quản, tu bổ, tôn tạo, phục hồi di tích giai đoạn 2021 - 2025 (bao gồm cả nguồn ngân sách và huy động nguồn lực xã hội hóa). Hoàn thiện hồ sơ để Lễ hội truyền thống Anh hùng dân tộc Nguyễn Trung Trực tại thành phố Rạch Giá được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; hoàn thành và triển khai thực hiện Đề án mở rộng quy mô Lễ hội Nghinh Ông tại xã Lại Sơn, huyện Kiên Hải. Tiếp tục mở rộng quy mô lễ hội, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể tại các di tích có đủ điều kiện, gắn công tác bảo tồn với phát triển du lịch tại các di tích ở Phú Quốc, Hà Tiên, Kiên lương, Hòn Đất, Rạch Giá và U Minh Thượng. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và hành động của chính quyền các cấp, các ngành và cộng đồng dân cư về công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Tăng cường thực hiện xã hội hóa trong đầu tư tu bổ, tôn tạo, phục hồi di tích và đa dạng hóa trong quản lý, hoạt động của các di tích để tạo nguồn thu, gắn công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích bền vững hơn. Di sản văn hóa nói chung và di tích nói riêng là nguồn tài nguyên nhân văn để khai thác phát triển kinh tế du lịch, vì vậy, Sở VHTT sẽ đề xuất, phối hợp với các ngành, các địa phương kêu gọi đầu tư, khai thác các giá trị văn hóa, di sản, di tích gắn với đầu tư phát triển du lịch của tỉnh. Tiếp tục thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về di tích theo Quyết định số 02/2018/QĐ-UBND ngày 01/3/2018 của Ủy ban nhân dân tỉnh về phân cấp quản lý di tích lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Kiên Giang...